Araç ilan açıklaması yazarken yasal sorumlulukları bilmek kritiktir. Yanıltıcı bilgi vermek, hasarı gizlemek, sahte KM beyan etmek suç teşkil edebilir. Bu rehberde ilan açıklamasındaki yasal sorumlulukları detaylıca inceleyeceğiz.
1. Beyan Zorunluluğu
Türk Borçlar Kanunu'na göre satıcı, aracın durumunu alıcıya doğru bildirmek zorundadır. Bilerek veya bilmeyerek yanlış bilgi vermek, satıcının sorumluluğunu doğurur.
Beyan Edilmesi Gerekenler
- Boya sayısı ve yerleri
- Değişen parça sayısı ve yerleri
- Hasar durumu (şase, motor, şanzıman)
- KM (gerçek)
- Motor durumu
- Şanzıman durumu
- Elektrik sistemleri
- Bakım geçmişi
- Sigorta/kasko durumu
- Trafik cezaları
- HGS/OGS borçları
- MTV borcu
- Haciz/rehin durumu
2. Yanıltıcı Bilgi Suçu
İlanda bilerek yanlış bilgi vermek, TCK 158. madde kapsamında dolandırıcılık suçunu oluşturabilir.
Yanıltıcı Bilgi Örnekleri
- "Boya yok" (gerçekte 5 boya)
- "Değişen yok" (gerçekte 3 değişen)
- "Şase orijinal" (gerçekte kaynamlı)
- "45.000 km" (gerçekte 145.000 km)
- "İlk sahibinden" (gerçekte 5. el)
- "Servis bakımlı" (gerçekte belgesiz)
- "Hasarsız" (gerçekte ciddi hasarlı)
Cezai Müeyyideler
- Dolandırıcılık suçu: 3 yıla kadar hapis
- Adli para cezası
- Satışın iptali
- Tazminat
- Araç geri alma zorunluluğu
3. Hasar Gizleme
Bilerek hasar gizlemek, en ciddi suçlardan biridir. Ekspertizde ortaya çıkarsa:
Sonuçları
- Satış iptali
- Alıcı iade hakkı
- Tazminat davası
- Ceza davası
- İtibar kaybı
Gizlenen Hasar Türleri
- Boya/değişen parçalar
- Şase hasarı
- Su basma
- Yangın hasarı
- Motor değişimi
- Şanzıman değişimi
- KM düşürme
4. Tüketici Kanunu (Galeriler İçin)
Galeri olarak satıyorsanız, tüketici kanunu daha da katıdır.
Galeri Sorumlulukları
- Ayıplı mal sorumluluğu (1705. madde)
- 6 ay ayıp ihbarı süresi
- Seçimlik haklar (iade/onarım/indirim)
- Tüketici hakem heyeti
- Tüketici mahkemesi
Ayıplı Araç Nedir?
- İlanda belirtilmeyen hasar
- Yanıltıcı KM
- Gizli sorunlar
- Garanti kapsamı olmaması
- Sahte ekspertiz
5. Bireysel Satıcı Sorumlulukları
Bireysel satıcı da Borçlar Kanunu'na tabidir.
Sorumluluklar
- Açık beyan zorunluluğu
- Hasar durumu bildirme
- KM gerçek beyan
- Sorunları gizlememe
Bireysel Satıcı Avantajı
- Tüketici kanunu tabii değil
- 2 yıl ayıp sorumluluğu (Borçlar Kanunu)
- Daha az yasal yükümlülük
6. Doğru İlan Yazma
Doğru İlan Yapısı
- Araç kimlik bilgileri (marka, model, yıl)
- Teknik özellikler (motor, vites, yakıt)
- KM (gerçek)
- Renk
- Donanım listesi
- Boya/değişen durumu (dürüst)
- Bakım geçmişi
- Sorunlar (varsa)
- Satış nedeni
- Fiyat
- İletişim
Örnek Doğru İlan
"2020 Honda Civic 1.6 Dizel Otomatik, 45.000 km, beyaz. 2 boya (sol ön kapı, sağ arka çamurluk), 1 değişen (sol ön tampon - küçük kaza). Şase orijinal. Tüm bakımlar yetkili serviste. Sol arka cam otomatik çalışmıyor. Lastikler %60. Fiyat: 925.000 TL. WhatsApp."
7. Sözleşmede Yasal Maddeler
Sözleşmede Olması Gerekenler
- Araç bilgileri (plaka, sase)
- Satış bedeli
- Hasar durumu (detaylı)
- KM
- Bakım geçmişi
- Sorunlar (varsa)
- "Olduğu gibi satıldı" maddesi (bireysel)
- Garanti (galeri ise)
- İade şartları
- İmzalar
"Olduğu Gibi" Maddesi
Bireysel satışta "Araç, mevcut durumuyla, satıcı tarafından beyan edilen ayıplarıyla birlikte satılmıştır." maddesi eklenir. Bu, bazı yasal korumalar sağlar ama kasten gizleme suçunu örtmez.
8. Ekspertiz Raporu Sunma
Ekspertiz Raporu Önemi
- Bağımsız doğrulama
- Hasar durumu belgeli
- Yasal koruma
- Alıcı güveni
Ekspertiz Raporu Şartları
- Taze (7 gün içinde)
- Bağımsız firma
- Detaylı (41 nokta)
- Boya kalınlığı ölçümü
- OBD arıza kodları
- Şase kontrolü
- KM doğrulama
9. KM Beyanı
Km Gerçek Beyan
KM'yi gerçek beyan etmek zorunludur. KM düşürülmüş araç satmak suçtur.
Km Düşürme Cezası
- 2024 cezası: 35.000 TL'ye kadar
- Hapis cezası (ağır durumda)
- Araç taşıma belgesi iptali
Km Doğrulama
- Motor beyninden KM okuma
- Servis kayıtları kontrolü
- Ekspertiz raporu
10. Sigorta Beyanı
Sigorta Durumu Bildirme
- Trafik sigortası geçerlilik
- Kasko var mı
- Hasar geçmişi
- Bonus durumu
Sigorta Gizleme Sonucu
- Devir sonrası sorun
- Alıcı mağduriyeti
- Yasal sorumluluk
11. MTV ve Vergi Beyanı
Bildirilmesi Gerekenler
- MTV borcu
- Trafik cezaları
- HGS/OGS borçları
- Haciz durumu
- Rehin durumu
Gizleme Sonucu
- Devir olmaz
- Alıcı mağduriyeti
- Yasal işlem
12. Reklam ve Pazarlama
Yasal Reklam Kuralları
- Gerçek bilgiler
- Yanıltıcı ifadeler yok
- Fiyat net
- Para birimi belirtilmiş
- KDV dahil/hariç belirtilmiş
Yasaklanan İfadeler
- "En ucuz"
- "Fırsat"
- "Acil satılık" (gerçek değilse)
- "Sorunsuz" (belge yoksa)
- "Garantili" (resmi garanti yoksa)
13. Fotoğraflar
Fotoğraf Yasal Sorumluluk
- Gerçek araç fotoğrafları
- Photoshop ile çizik silme yasak
- Renk değiştirme yasak
- Hasarı gizleme yasak
Doğru Fotoğraf
- Tüm açılardan
- İç detaylar
- Hasarlı bölgeler (dürüst)
- KM göstergesi
- Plaka sansürlü
14. İlan Platformu Kuralları
Sahibinden.com Kuralları
- Gerçek bilgi
- Gerçek fotoğraf
- Yanıltıcı fiyat yok
- Spam ilan yok
- Tek ilan
İhlal Sonucu
- İlan silinir
- Üyelik ban
- Para cezası
- Yasal işlem
15. Sözleşme Örneği
Araç Satış Sözleşmesi Örneği
"Araç Satış Sözleşmesi"
Satıcı: [Ad Soyad, TC, Adres]
Alıcı: [Ad Soyad, TC, Adres]
Araç: [Marka, Model, Yıl, Plaka, Sase No]
KM: [Gerçek KM]
Satış Bedeli: [Tutar]
Ödeme: [Nakit/Havale/Kredi]
Hasar Durumu:
- Boya: [Sayı ve yerler]
- Değişen: [Sayı ve yerler]
- Şase: [Orijinal/Kaynamlı]
- Motor: [Orijinal/Değişmiş]
Bilinen Sorunlar: [Liste]
"Araç, yukarıda belirtilen hasar ve sorunlarıyla birlikte, mevcut durumuyla satılmıştır. Satıcı, belirtilmeyen gizli ayıplardan sorumludur."
Tarih: [Tarih]
Satıcı İmza: ___
Alıcı İmza: ___
16. İlan Yenileme
Yenileme Kuralları
- 7-10 günde bir
- Fiyat değişikliği
- Yeni fotoğraf
- Açıklama güncelleme
Yenilemede Dikkat
- Bilgiler güncel olmalı
- Hasar durumu doğru
- Fiyat gerçek
- Yanıltıcı bilgi yok
17. Alıcı Soruları
Alıcının Sorularına Yanıt
Alıcı soru sorduğunda:
- Doğru yanıt verin
- Belirsizse "bilmiyorum" deyin
- Belge sunun
- Yalan söylemeyin
Yasal Sorumluluk
Verdiğiniz yanıtlar, yazılı beyan sayılır. Sonradan yanlış çıkarsa sorumlusunuz.
18. WhatsApp/SMS Yazışmaları
Yazışmalar Kanıt Sayılır
WhatsApp/SMS yazışmaları, yazılı beyan sayılır. Saklayın.
Dikkat Edilecekler
- Doğru bilgi verin
- Söz vermekten kaçının
- "Garanti yok" yazın
- "Ekspertize git" önerin
19. Ekspertize Gitme
Alıcı Ekspertiz İsterse
- Reddetmeyin
- Bağımsız ekspertiz önerin
- Satıcı da gidebilir
- İki rapor karşılaştırın
Ekspertiz Sonucu
Eğer ekspertiz, ilanda yazandan farklı çıkarsa:
- Farkı açıklayın
- Yeni bilgi verin
- Gerekirse fiyat düşürün
- Sözleşmeye yazın
20. İlan Kaldırma
Ne Zaman Kaldırmalı?
- Satıldıktan sonra
- Kapora alındıktan sonra
- İlan süresi dolduğunda
Kaldırmama Sonucu
- Yanlış ilan
- Alıcı mağduriyeti
- Platform cezası
21. Çoklu İlan
Çoklu İlan Yasak
Aynı aracı birden fazla ilana koymak yasak:
- Platform kuralları ihlal
- Spam sayılır
- Üyelik ban
22. Fiyat Değişikliği
Fiyat Düşürme
- Gerçek neden
- Yanıltıcı değil
- Alıcıya bildirin (anlaştıysanız)
Fiyat Artırma
- Piyasa artışı
- Yeniden değerlendirme
- Yanıltıcı değil
23. Garanti Beyanı
Garanti Verme
"Garantili" diyorsanız, yasal olarak sorumlusunuz:
- Garanti süresi
- Kapsam
- Şartlar
- Yazılı belge
Garanti Yok
"Garanti yok" yazın. Bu, yasal olarak korur.
24. İade Politikası
İade Şartları
- Bireysel: İade yok (Borçlar Kanunu)
- Galeri: 14 gün cayma (mesafeli satış)
- Ayıplı mal: 6 ay (tüketici)
Sözleşmede İade
İade şartlarını sözleşmeye yazın. Net olun.
25. Yasal Danışmanlık
Avukat Görüşü
Yüksek tutarlı satışta avukat görüşü alın:
- Sözleşme hazırlama
- Yasal danışmanlık
- Risk değerlendirmesi
İlan Yasal Checklist
- Gerçek bilgi
- Hasar durumu beyan
- KM gerçek
- Belgeler hazır
- Ekspertiz raporu
- Sözleşme hazırla
- Yanıltıcı ifade yok
- Gerçek fotoğraf
- Fiyat net
- İletişim doğru
Sonuç
İlan açıklamasında yasal sorumluluklar ciddiye alınmalıdır. Yanıltıcı bilgi, hasar gizleme, sahte KM suç teşkil eder. Dürüst olun, belge sunun, sözleşme yapın. Yasal koruma için avukat görüşü alın. Doğru ilan = sorunsuz satış = yasal koruma.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!